Dış ticaret girişimciliği literatürünün küresel ve ulusal ölçekte henüz gelişim aşamasında olması, bu kavramın akademik düzeyde nasıl algılandığının ve tanımlandığının incelenmesini zorunlu kılmıştır. Bu doğrultuda, projenin kavramsal zeminini güçlendirmek amacıyla potansiyel dış ticaret girişimcileri olarak kabul edilen ve lisans düzeyinde uluslararası ticaret eğitimi alan öğrenciler üzerinde keşfedici bir araştırma yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi Uluslararası Ticaret Bölümü'nde öğrenim gören ve kolayda örnekleme yöntemiyle gönüllülük esasına göre katılım sağlayan 152 lisans öğrencisi oluşturmuştur.
Katılımcıların demografik ve genel akademik profili incelendiğinde; erkek öğrencilerin oranının (%57,3) kadın öğrencilere (%42,7) göre daha yüksek olduğu, yaş ortalamasının ise 20,5 olduğu saptanmıştır. Mezun olunan lise türlerinde Anadolu Liseleri (%50'den fazla) ilk sırada yer alırken, genel liseler %27,8'lik bir paya sahiptir. Öğrencilerin akademik başarı düzeyleri analiz edildiğinde, genel not ortalaması 2,00 ve altında olan öğrencilerin oranının %50'nin üzerinde yer aldığı, 3,01 ve üzeri üst düzey not ortalamasına sahip olanların ise katılımcıların yalnızca yaklaşık %10'unu oluşturduğu dikkat çekici bir bulgu olarak ortaya çıkmıştır.
Araştırma kapsamında potansiyel dış ticaret girişimcilerinin bu kavrama yükledikleri anlamı derinlemesine analiz etmek amacıyla öğrencilere açık uçlu sorular yöneltilmiştir. Katılımcıların "Dış ticaret denildiğinde aklınıza gelen ilk üç kavram nedir?" sorusuna verdikleri yanıtlar hiyerarşik kodlama ve içerik analizine tabi tutularak tercih sıraları tersine kodlanmış ve ağırlıklı puan hesaplamasıyla şu tematik sıralamaya ulaşılmıştır:
Uluslararasılaşma (311 Ağırlıklı Puan): Katılımcıların akıllarına gelen ilk kavramların başında ezici bir farkla yer almıştır.
Girişimcilik (160 Ağırlıklı Puan): İkinci sırada konumlanmıştır.
Finans (100 Ağırlıklı Puan): Üçüncü sırada yer alarak dış ticaretin parasal boyutunun önemini yansıtmıştır.
Dış Ticaret Politikası (83 Ağırlıklı Puan)
İnovasyon (70 Ağırlıklı Puan)
Kültür (56 Ağırlıklı Puan)
Lojistik (22 Ağırlıklı Puan): Lojistik teslimat süreçlerinin görece arka planda algılandığını göstermiştir.
Öğrencilerin dış ticaret girişimciliğine yönelik yaptıkları bireysel tanımlardan elde edilen anahtar kelimeler ve kodlar sentezlendiğinde, ortaya çıkan bütüncül dış ticaret girişimciliği tanımı şu şekilde formüle edilmiştir:
"Dış ticaret girişimciliği; mal ve hizmetlerin ülkeler arası kültürel farklardan yararlanarak, dış ticaret politikası amaçları doğrultusunda finansal ve lojistik kanalların etkin bir biçimde kullanılarak uluslararası pazarlara ulaştırılması faaliyetidir."
Bu tanımın ampirik olarak ortaya konması literatür açısından öncü bir değer taşımakla birlikte, araştırmanın en kritik teorik çıkarımı şudur: Potansiyel girişimciler, yaptıkları tanımlamalarda dış ticaret girişimciliğini neredeyse tamamen "uluslararası girişimcilik" ekseninde ele almış ve iki kavram arasında yapısal bir ayrım yapamamışlardır. Bu durum, uluslararasılaşma sürecinde üretimin ve katma değerin orijin ülkede (Türkiye'de) kalmasını önceleyen "Dış Ticaret Girişimciliği" kavramının, akademik ve pratik dünyada teorik olarak daha güçlü şekilde temellendirilmesi ve uluslararası girişimcilikten farklılaşan yönlerinin netleştirilmesi zaruretini açıkça ortaya koymaktadır.